De schoonheid van de aarzeling: B-Classic zoekt de uitersten op tussen breekbare stilte en muren van geluid

Het muziekplatform B-Classic benadert klassieke muziek niet als een statisch gegeven, maar als een levende praktijk. Een van hun belangrijkste methodieken is de zogeheten pressure cooker-formule genaamd "Creatie". Dit houdt in dat een groep internationale artiesten die elkaar vaak amper kent, voor een zeer korte, intensieve periode samen wordt opgesloten in een repetitieruimte. Onder hoge tijdsdruk — net als in een snelkookpan — krijgen ze carte blanche om elkaars composities te ontleden, te bewerken en samen te smelten tot een volledig nieuw, hybride programma.

De oorspronkelijke drukketel voor dit specifieke project werd al in het najaar van 2024 op het vuur gezet tijdens het festival Nordic Night(s) in het cultuurcentrum Hasselt (CCHA). Gitarist en geluidskunstenaar Bert Cools kreeg destijds de sleutels van de snelkookpan in handen. Cools, de drijvende kracht achter projecten als Merope en Book of Air, staat erom bekend dromerige werelden te creëren waarin folk, jazz en ambient elkaar kruisen. Hij omringde zich met een internationaal gezelschap dat op papier al indruk maakte, waardoor de verwachtingen in de zaal destijds — en ook nu weer — hooggespannen waren.

Van breekbare stiltes tot muren van geluid

Wat destijds in 2024 een eenmalig experiment van één avond leek, bleek zo'n vruchtbare bodem te hebben dat het project een permanenter karakter kreeg. Na die eerste try-outs besloten de muzikanten afgelopen zomer samen naar IJsland te trekken voor een nieuwe, intensieve werkperiode om het materiaal verder te laten rijpen.

Het resultaat daarvan werd afgelopen maandag getoond. Het viertal bracht een organische mix van nordic-achtige folk, neo-klassiek en atmosferische ambient. Wat deze avond echt bezwerend maakte, was de dynamiek. Er werd gespeeld met een onvervalste post-rockbenadering: het ene moment hield de zaal de adem in bij breekbare, haast gefluisterde stiltes, om vlak daarna overspoeld te worden door intense, gelaagde muren van geluid. Die dynamiek is geen toeval; achter de toetsen zat namelijk Kjartan Sveinsson, medeoprichter van Sigur Rós en een van de architecten achter die iconische IJslandse post-rockklank. De gelaagde ambient gitaarwolken van Cools vonden bovendien een perfect tegenwicht in de melancholische cellolijnen en de stem van Gyða Valtýsdóttir (múm).

De schoonheid van het zoeken

Het meest intrigerende element van de avond was de interactie met de Litouwse Indrė Jurgelevičiūtė, die de kanklės bespeelde (een traditioneel tokkelinstrument dat qua klank doet denken aan een harp). Hoewel de artiesten inmiddels goed op elkaar ingespeeld zijn, hing er op het podium een fascinerende, live spanning. Het concert voelde nergens als een strak geregisseerde, routineuze popshow. Juist binnen de open composities lieten ze bewust veel ruimte voor het moment zelf.

Als luisteraar voelde je dat de muzikanten live de ruimte aan het aftasten waren. Dat zorgde soms voor een intrigerend, haast zoekend karakter — niet uit onzekerheid, maar juist als een vorm van gecontroleerde improvisatie waarbij de muzikanten elkaar uitdagen om live op het podium beslissingen te nemen.

Dat avontuurlijke karakter werd pas écht duidelijk toen ook de fluit de arena werd ingegooid. Laten we eerlijk zijn: de fluit heeft in de pop- en alternatieve muziek een hardnekkig imagoprobleem. De gemiddelde luisteraar linkt het instrument al snel aan het flierefluiterige imago van Berdien Stenberg, de overgedramatiseerde soundtrack van Titanic, of de Peruanen die op zaterdagmiddag een winkelcentrum bezetten. Die ingebakken associaties overboord gooien is een zware taak. Hoewel die clichés voor het publiek soms moeilijk los te laten waren, was het bewonderenswaardig om te zien hoe de muzikanten via deze gelaagde composities probeerden om het instrument in al zijn puurheid weer in ere te herstellen.

Van Hasselt naar Europa

De komende weken trekt het kwartet met deze vernieuwde set naar grotere zalen in heel Europa, waaronder De Roma in Antwerpen en podia in Berlijn, Stockholm en Milaan.

Wie deze specifieke synergie gemist heeft, hoeft niet te wanhopen. Het format van B-Classic en CCHA krijgt in het voorjaar van 2027 een vervolg. Dan staat er een gloednieuwe 'Creatie' op het programma met de veelzijdige pianisten Dorian Dumont en Anthony Romaniuk, geflankeerd door elektronicamuzikant Dijf Sanders. Als die editie in de buurt komt van die van deze maandag, dan is het meer dan de moeite waard om te proberen erbij te zijn.