Stone Techno. Met veel goesting en een uurtje vertraging stapten we op de Flixbus naar Essen, de Duitse stad waar het festival doorgaat waar we al sinds vorige editie naar uitkeken. Van vrijdagmiddag tot maandagochtend hoor je er het beste wat de hedendaagse technoscene te bieden heeft: overdag in openlucht, tussen het staal en beton van de industriële omgeving van het UNESCO-werelderfgoed Zollverein, en 's nachts op twee verschillende binnenlocaties op hetzelfde festivalterrein. Het was ongetwijfeld een bewogen editie, in alle betekenissen van het woord. We vertellen jullie graag over onze ervaringen en waarom het – ondanks enkele groeipijntjes – een enorm interessant festival blijft.
Vrijdag - dag 1
We beginnen onze dag met een innovatieve live technoset van Benjamin Damage. Hij wisselt klassieke technoklanken af met acid en breakbeats tot een verhalend geheel. Geen eentonige brij hier, en een overvloed aan dansruimte zowel voor als achter de dj. Want jawel, op Stone Techno kan je praktisch aan elke stage aan alle kanten van de booth staan. Geen exclusieve backstages en flessendienst achter elke stage, en zelfs geen hekken. Er is een duidelijk vertrouwen in de maturiteit en waarden van het publiek.
Volgend op de planning zijn de livesets van Anthony Linell en Dasha Rush aan Koksofenbatterie. De live van Dasha Rush was een hoogtepunt - een indrukwekkende setup en een publiek dat massaal toestroomde voor haar set. De stage stond er dit jaar voor het eerst en vormde een mooie uitbreiding van de site, maar bleef trouw aan wat we van STF kennen: geen overdreven schaal, open opzet, en de artiest dicht bij het publiek.
Om even te rusten van alle techno-intensiteit trekken we naar Kokerei, de nieuwe luisterstage. Wat onmiddellijk opvalt is dat er wel veel mogelijke zitruimte is, maar weinig gezelligheid of comfort. Terwijl het begrijpbaar is dat de organisatie voor dezelfde strakke, industriële look wilt gaan als op de rest van de site, zou wat scenografie met stoffen en meer comfortabele zitplekken geen overbodige luxe geweest zijn. Ligplekken waren het meest gemist, net wat je nodig hebt om helemaal weg te dromen in ambient. Met een wijnbar op wandelafstand van de stage werd het bovendien sneller een praatstage dan een plek om tot rust te komen. Dat gezegd zijnde hebben we enorm genoten van onze eerste ervaring aan deze stage, met een prachtige, dromerige ambient liveset van Grand River.
Hoe verder de eerste dag vordert, hoe meer volk er toekomt en hoe harder de eerste pijnpuntjes van deze editie merkbaar werden. Een opvallend problematisch moment was de closing set van Alarico & Yanamaste. Deze twee headliners traden op aan de Eisbahn, een stage in het midden van het festivalterrein, net naast de weg die alle stages verbindt. De hoeveelheid volk aan deze stage was zo hoog, dat mensen zelfs van op de weg begonnen dansen, waardoor een complete opstopping ontstond en het bijna onmogelijk werd om naar de andere kant van het festivalterrein te stappen.
Jammer genoeg was dit geen geïsoleerd incident, de opvallend grotere hoeveelheid volk dan vorig jaar uitte zich op nog andere vlakken, zoals een lange wachtrij aan de ingang - tot 1u30 volgens sommige bezoekers die we spraken - en drukte aan de food trucks en de waterfonteintjes.
Om te ontsnappen aan de drukte én om het genie van deze modulaire technotovenaar te aanschouwen, verplaatsen we ons opnieuw naar de luisterstage voor een liveset van Colin Benders. De illusie dat dit echt een luisterstage zou worden was ondertussen volledig weg, toen we aankwamen en een grote, half dansende mensenhoop rond de artiest zagen staan.
Het feit dat de uit harde podiumelementen opgebouwde zitplekken weinig uitnodigden om neer te zitten, werd vooral duidelijk in de late uurtjes, wanneer de illusie van een luisterstage volledig verdween en iedereen gewoon rechtstond en begon te dansen. Benders voedde zich duidelijk aan deze energie en omarmde het na een tijd ook gewoon, waarna de meer dramatische electronica uitmondde in beukende techno. Het voelt een beetje dubbel om hier over te klagen aangezien het echt een pracht van een set was, maar tegelijk was het jammer dat je zelfs aan een luisterstage niet kan ontsnappen aan de knaldrang en de muziek ook hier onvermijdelijk uitmondt in techno – wat misschien ook niet helemaal onverwacht is gezien de naam van het festival.
Zaterdag - dag 2
's Ochtends zagen we al een post van het festival waarin ze de feedback van de vorige dag meteen ter harte namen: de ingang zou sneller verlopen, er kwam extra personeel aan de food area om de wachttijden te verminderen, en ook aan de bars werd de service waar mogelijk opgeschroefd. Bovendien mocht je voortaan je eigen snacks en water meebrengen. Fijn om te zien dat de organisatie zo snel schakelde.
De tweede festivaldag beginnen we verrassend genoeg niet met techno. Al van veraf horen we Ehua en Martyn dubstep door de speakers blazen aan de Salzlager. Erg onverwacht, maar meer dan welkom. Aan de stage is het zoals verwacht vrij rustig, maar de aanwezigen gingen er voor 200% voor. De set blijkt een energieke mix van bass-heavy tracks en een aantal nummers van Martyn's prachtige laatste album 'Music For Existing', waaronder 'Heavy Sound'.
Na Ehua en Martyn namen we een korte pauze en trokken we naar D-Leria op de Eisbahn stage. Zijn modular live viel meteen op door de opstelling: verticaal geplaatst in plaats van de horizontale setup die je normaal ziet bij modulaire acts, waardoor kabels en modules zich als een soort torenbouw voor je opstapelden. Tussen de patches door liet hij ook een van zijn recentste tracks 'Let It Be' horen die bij ons het hele weekend bleef hangen.
De laatste set van de festivaldag ervaren we aan de luisterstage: Barker live. Intense, introspectieve, grootse soundscapes met gevarieerde ritmes, maar zonder echt dansbaar te zijn.
Na deze tweede dag besluiten we ook eens een nachtevenement de kans te geven. Meer specifiek die in de Grand Hall, een - je raadt het nooit - grote zaal iets die naast het festivalterrein gelegen is. Op de lineup staan voor deze avond twee b2b's die samen de hele nacht vullen, tot 7u 's ochtends: Freddy K b2b Ogazon en Alarico b2b Amoral. Het geheel geeft een mini-Rave Rebels-achtige sfeer, met stevige techno op een enorm krachtig én goed soundsystem, een indrukwekkend LED-scherm en bijhorende lichtshow. Zo veel capaciteitsproblemen er overdag waren, waren die 's nachts onbestaand. Ruimte genoeg om te dansen en ook aan de bars en toiletten bleken de rijen nooit overdreven lang. Iedereen met wie we spraken was lovend over de nachtevenementen, met één persoon die zelfs overwoog om volgend jaar enkel voor het nachtgedeelte naar Essen te komen.
Ook passeerden we kort langs de Mischanlage, een locatie in het hart van het festivalterrein waar we de vorige twee edities telkens binnenwipten, maar nooit lang bleven hangen. De zaal is imposant - beton en de reusachtige schachten van de oude mijnwerking torenen er boven je uit. Vroeger ging het geluid hier gewoon ten onder in al dat beton. Dit jaar klonk het compleet anders: strak, doordacht en precies waar het moest zitten. Geen kleine prestatie in een ruimte die akoestisch alles behalve makkelijk is.
Zondag - dag 3
De laatste festivaldag staan we op met kleinere oogjes dan de dagen ervoor, maar toch stonden we alweer fris rond 13u op het terrein - want kiezen tussen Isabel Soto, DJ MARIA. b2b Sunju Hargun en Ahmed Sisman bleek onmogelijk. Dus deden we het simpel: alle drie de sets. Precies wat we ervan verwacht hadden, kregen we ook: deep, mentale techno bij Isabel Soto, een trippy set tussen DJ MARIA. en Sunju Hargun die meteen bewijst dat dit een muzikale topmatch is, en tot slot een verrassende ambient set van Ahmed Sisman - die naast artiest ook mede-organisator van het festival is.
Daarna zwierven we wat over het terrein en ontdekten we de standjes van de musea en onderzoekers van Essen. Er ontstonden leuke gesprekken, we testten onze kennis in een spelletje over mineralen en kregen uitleg over de verschillende steensoorten die op de site te vinden zijn. Als souvenir gingen we er zelfs met een gratis steenkoolmijntje vandoor. Ook lagen er gratis handwaaiers klaar, hadden we die maar wat eerder gespot, want na twee dagen hitte konden we ze de laatste dag zeker gebruiken.
Onze energie zakte op dag 3 langzaam weg, dus streken we het grootste deel van de dag neer op de ambient stage, waar Kangding Ray en Tauceti ons rustig verder de dag in loodsten. Grappig genoeg leek het publiek op dag 3 te snappen waar deze stage voor diende: chillen, luisteren, even niets. Misschien puur toeval, misschien de vermoeidheid van drie dagen festival, maar we konden er in elk geval nog meer in wegzakken en van genieten.
Toen de zon begon te zakken, trokken we naar de Werkschwimmbad stage voor het organische, bijna apocalyptische lichtwerk van Ausgang - een multimedia visual studio. Zodra het daglicht wegviel, kwam het werk tot leven. Het soort moment waarop je voelt dat het hele terrein even van sfeer wisselt.
Afsluiten doen we ook deze derde dag aan de luisterstage, met een absolute highlight: een liveset, of zeg maar concert, van Out Of Place Artefacts. Een samenwerking tussen .Vril en Rødhåd, twee gevestigde namen in de technoscene, waarmee ze alle verwachtingen die aan hun namen vasthangen van zich af schudden. Cinematische, melancholische luistermuziek, met momenten begeleid door elektrische gitaar. De perfecte afsluiter van het festival, én het deels geslaagd experiment dat we deze nieuwe luisterstage kunnen noemen.
Conclusie
Terwijl we ons achteraf gezien best goed geamuseerd hebben en naar huis gaan met een mooie collectie aan muzikale ontdekkingen en inspiratie, is het moeilijk om de capaciteitgerelateerde problemen van deze editie te negeren. Het was vooral een kwestie van crowdmanagement, met grote headliners op hetzelfde moment op stages die simpelweg te klein waren om die drukte op te vangen. Hopelijk slaagt de organisatie er naar volgend jaar toe in om de oppervlakte aan de stages te vergroten, of tenminste te stoppen met groeien.
Wat we de organisatie wel moet geven is dat ze enorm open staan voor, en luisteren naar, feedback. Na feedback op vorige editie kwamen ze op de proppen met meer lockers, meer chillruimtes, kwalitatievere locaties voor de nachtevenementen, meer awareness crew en een lost & found-punt. Ook na de problematische eerste dag namen ze direct actie: een vlottere doorgang aan de ingang, meer personeel aan de eetstanden en bars, een betere doorgang aan de Eisbahnstage, en meer soepele regels wat betreft het meenemen van eten en drinken naar het festival. Enkele weken na het festival postten ze enkele video's waarbij bezoekers van het festival hun ongezouten mening geven en founder Ahmet Sisman de problemen van afgelopen editie aankaart.
Ondanks de groeipijntjes is de goede wil is er dus duidelijk wel, en uiteindelijk is het dat wat telt. En de jaar op jaar prachtige lineups natuurlijk, da's nog nooit een probleem geweest. Ergens hopen we stiekem zelfs dat dit festival nooit uitgroeit tot een groot internationaal evenement, want net de kleinschalige stages, het dicht bij de artiest staan en een community die er puur voor de muziek is, zijn wat dit festival voor ons zo dicht bij het hart doet liggen.
Kopfoto: © Ronja Falkenbach
