In gesprek met Thomas Konings: “Les Nuits is eigenlijk een festival van verschillende minifestivals”

Les Nuits Botanique is meer dan een reeks concerten. Het festival is een plek waar nieuwe artiesten een podium krijgen, waar uiteenlopende scènes elkaar kruisen en waar de identiteit van Botanique als huis voor muzikale ontdekking sterk voelbaar blijft. Achter die affiche schuilt veel meer dan alleen een liefde voor muziek: programmeren betekent luisteren, onderhandelen, schuiven, wachten op het juiste moment en soms helemaal opnieuw beginnen.

We spraken met Thomas Konings, één van de programmatoren bij Botanique, over hoe Les Nuits elk jaar vorm krijgt. Hij vertelt hoe het festival balanceert tussen gevestigde namen en nieuw talent, waarom Brussel zo bepalend is voor de programmatie, en welke artiesten dit jaar volgens hem perfect tonen waar Les Nuits voor staat.

Les Nuits Botanique wordt vaak gezien als meer dan een reeks concerten: het is een festival dat nieuwe artiesten introduceert, scènes samenbrengt en tegelijk heel sterk verbonden is met de plek Botanique zelf. Hoe zou jij omschrijven waar Les Nuits voor staat?

Ahh, het antwoord zit eigenlijk al grotendeels in de vraag, denk ik, dus dank je daarvoor! We proberen tijdens een tiental dagen artiesten samen te brengen waarvan wij denken dat ze de muzikale tijdsgeest van vandaag en morgen definiëren. De programmatie van Les Nuits is een verlengde van wat we tijdens het seizoen doen, maar dan misschien nog een beetje scherper en met meer ruimte voor spannende acts die zelf nog geen headlineshow kunnen dragen.

Het programma is heel eclectisch en divers, net omdat het een reflectie is van wat we tijdens het seizoen programmeren. Botanique heeft niet één publiek, maar bezoekers met uiteenlopende voorkeuren. We hopen dat elke muziekliefhebber zijn of haar gading vindt in een van de verschillende avonden of dagen. Zo wordt Les Nuits eigenlijk een festival van verschillende minifestivals.

Wanneer je aan een nieuwe editie begint, vertrek je dan vanuit een duidelijk idee van wat het festival dat jaar moet vertellen? Is er een sfeer, een muzikale beweging of een soort tijdsgevoel dat je probeert te vatten in de affiche?

Het programma komt eigenlijk heel organisch tot stand. Enerzijds hebben we een wenslijstje van artiesten die we graag willen programmeren en stijlen die we aan bod willen laten komen. Anderzijds zijn we sterk afhankelijk van de artiesten die in die periode in Europa beschikbaar zijn voor concerten en meestal ook in een releasecyclus zitten.

Ergens proberen we uit de overlap tussen die twee een programma te destilleren. Gek genoeg valt die puzzel uiteindelijk altijd wel in elkaar. Daarbij is het voor ons vooral belangrijk om diversiteit in de line-up te hebben, naast een gevoel van relevantie.

Om eerlijk te zijn: we leggen eerst onze headliners vast en vertrekken van daaruit voor de rest van de line-up. Meestal gaat dat wel heel vlot, ook omdat er in onze periode nog een paar andere festivals zijn die op dat soort nieuwe acts inzetten. Hoe dan ook werken we bij Botanique elke dag rond de acts die het geluid van vandaag bepalen, dus dat zeitgeist-y element sluipt er vanzelf in.

Botanique heeft een bijzondere reputatie als plek waar artiesten vaak vroeg in hun carrière staan, soms net voor ze doorbreken. Hoe belangrijk is die ontdekkingsfunctie voor Les Nuits, en hoe herken je als booker het juiste moment om een artiest te tonen?

Die ontdekkingsfunctie is van groot belang voor ons. Zoals je zegt, hebben we daar onze reputatie aan te danken, en ons publiek zoekt ons ook om die reden op. Voor artiesten is het daarom ook een mooie kans om op Les Nuits te kunnen spelen.

Tegelijk is het altijd een uitdaging om een soort mix te maken tussen meer gevestigde namen en nieuwkomers. We merken dat de drempel hoog kan zijn om naar een festival te komen waar zo’n groot deel van de affiche bestaat uit nog onbekende artiesten.

Qua timing proberen we dat zoveel mogelijk af te stemmen met booking agents, die op hun beurt weer in contact staan met het team van de artiest. Het is voor iedereen belangrijk dat de timing juist zit. Soms is zo’n show zelfs een investering voor een artiest. Daarom is het belangrijk dat we wachten op het juiste moment, liefst wanneer er nieuwe muziek is en de show op punt staat, om de booking te doen.

De affiche combineert vaak heel uiteenlopende werelden: Belgische en internationale artiesten, gevestigde namen en nieuw talent, pop, rock, elektronische muziek, jazz, experiment en soms zwaardere of nichegenres. Hoe zorg je ervoor dat die verscheidenheid niet zomaar een verzameling namen wordt, maar voelt als één festivalverhaal?

Zoals ik eerder al zei, is Les Nuits eigenlijk een verzameling van ééndagsfestivals. Ik denk dat er weinig mensen zijn die door alle verschillende affiches getriggerd worden. De grootste gemene deler is die interesse in nieuwe klanken en ontdekking die in elke line-up schuilt.

Daarnaast proberen we niet per se per dag in één specifiek genre te programmeren, maar te denken aan het publiek: wie willen we op die dag bereiken en welke sounds passen daarbij?

Een belangrijk deel van Les Nuits lijkt de vrijheid voor het publiek om zich te laten verrassen: binnenkomen voor één naam, maar buitenkomen met drie nieuwe ontdekkingen. Programmeer je bewust met dat soort publieksparcours in je hoofd?

Zeker! De bekendere acts staan allemaal op de Fountain Stage buiten. Die shows wisselen we af met concerten van jongere acts in de twee zalen binnen. We proberen ook altijd acts een slot te geven dat bij hen past.

Zo spelen op 23 mei bijvoorbeeld de punkbands wat later op de avond en de folkacts wat vroeger. Dat is niet altijd makkelijk om aan booking agents te verkopen; iedereen wil graag later op de avond spelen, wanneer er meer bezoekers op de site zijn. Maar als programmator ben je daar natuurlijk wel mee bezig.

Hoe belangrijk is Brussel voor de identiteit van het festival? De stad is meertalig, internationaal, jong en cultureel heel divers. Voel je dat die energie invloed heeft op wat Les Nuits kan zijn en op de artiesten die er passen?

Les Nuits is een uitgesproken Brussels festival. De helft van onze bezoekers komt ook uit de hoofdstad. Daarom is het voor ons belangrijk om die diversiteit ook in de programmatie te laten voelen. We weten immers dat representatie de enige manier is om een divers publiek naar onze zalen te krijgen.

We zijn blij om een dag in ons programma te hebben waarop de headliners niet in het Engels of Frans zingen. We zijn blij om een dag te hebben waarop zwarte muziek in the spotlight staat. En we zijn blij om een dag te hebben met een uitgesproken queer line-up.

Les Nuits kan alleen maar bestaan dankzij de lokale bevolking. We programmeren dus zeker voor de Brusselaar.

Wat ziet het publiek niet van jouw werk als booker? Kun je vertellen hoe zo’n festivaleditie achter de schermen groeit: van eerste ideeën en gesprekken tot de uiteindelijke affiche?

Veel mensen denken dat programmeren neerkomt op als melomaan muziek luisteren en dan leuke artiesten kiezen om op je festival te laten spelen. Er komt natuurlijk veel meer bij kijken. Je werkt met een bepaald budget, moet fees en slots onderhandelen, en artiesten ervan overtuigen dat Les Nuits een goede plek is voor hen om op die bepaalde datum te komen spelen.

Het is een soort paringsdans waarbij je een akkoord moet zien te bereiken dat aantrekkelijk is voor beide partijen. De ene keer heeft de booking agent wat meer macht, de andere keer ben jij de gegeerde partij. Het is een zenuwslopend spelletje waarbij je de zaken maar deels onder controle hebt.

We hebben nu al een mogelijke headliner voor elke dag van Les Nuits volgend jaar, maar vraag me binnen een paar maanden nog eens naar de plannen en alles is waarschijnlijk drastisch veranderd. Dit jaar hadden we bijvoorbeeld ook drie annulaties van headliners die al vastlagen. Dan moet je terug naar de tekentafel terwijl de tijd tikt, veel artiesten al andere festivals spelen en de rest van de line-up al een bepaalde richting uitgaat.

Maar goed, meestal beginnen we dus bovenaan de affiche te programmeren, terwijl we zoveel mogelijk de kleinere acts proberen warm te maken voor het idee. Uiteindelijk is de finale affiche meestal pas minder dan twee maanden voor het festival helemaal af.

Zijn er dit jaar artiesten of avonden die voor jou bijzonder goed tonen waar Les Nuits Botanique voor staat? Bookingen die volgens jou iets zeggen over de geest van het festival?

Een goed voorbeeld is Ino Casablanca: een Frans-Marokkaanse rapper die in Spanje opgroeide. Zijn muziek brengt al die culturele invloeden samen in catchy, dansbare hiphop. Hij illustreert de programmatie goed om verschillende redenen.

Ten tweede is Ino Casablanca de voorbije maanden ontploft. Het kan snel gaan tegenwoordig in de carrières van artiesten, maar wij proberen natuurlijk acts te strikken net voor ze opblazen. Soms is dat moeilijk en vindt men het niet de moeite waard om in België te komen spelen. Soms hebben we geluk, zoals in het geval van Ino.

Ten slotte maakt hij verfrissende muziek die ontegensprekelijk uniek is: hij brengt echt iets nieuws bij aan de huidige scene.

Een ander voorbeeld is Angine De Poitrine, de virale dadaband uit Québec. Zij belichamen veel van wat er in Botanique gebeurt: de indiemuziek, de virtuositeit, de zin om de dingen tegendraads aan te pakken.

We proberen ons publiek die verrassing en die unieke momenten te geven. Want wat doet je meer alive voelen dan dat?

Les Nuits opent mee het festivalseizoen, maar voelt tegelijk intiemer en stedelijker dan veel zomerfestivals. Wat hoop je dat bezoekers ervaren wanneer ze door Botanique bewegen tijdens Les Nuits?

Liefde voor muziek! Natuurlijk staan de artiesten centraal op elk festival, maar bij ons voel je de passie echt in elke stilte, in de rij aan de merchstand, in de licht gehaaste tred door de Botanique-serres op weg naar het volgende concert van een onbekende band.

Als je deze editie bekijkt als muziekliefhebber, los van je professionele rol: naar welke artiesten of momenten kijk je persoonlijk het meest uit, en waarom?

Naar Namasenda, Sword II, My New Band Believe en Kiss Facility, omdat ik hun albums, die net verschenen zijn, op repeat heb staan.

Naar Cortisa Star, omdat het kinda crazy is dat ze op het festival staat.

Naar Liniker, omdat ze een wereldster is die casual eventjes op Les Nuits landt.

Naar Nectar Woode, Nilusi, Chloe Slater en Céline Dessberg, maar ook naar de Belgen Gala Dragot en Arno Sacco, omdat ze het weleens nog heel ver zouden kunnen schoppen.

En naar Truthpaste, EQ, LinLin, Min Taka, t l k en SUUTOO, omdat de kleinste namen net de fijnste zijn.

Wanneer is Les Nuits Botanique voor jou geslaagd?

Wanneer alles uitverkocht is, loool. Get your tickets now!